Ontdek en determineer de paddenstoelen in je eigen stad!

Ontdek en determineer de paddenstoelen in je eigen stad!

Ongeveer een week geleden op een typisch herfstige dag - het water tuimelde gezapig uit de hemel - werd ik verrast door een schitterend natuurlijk schouwspel. Mijn fiets en ik stijgen net boven het maaiveld uit op de roltrap bij de fietsenstalling van Rotterdam Centraal.

Ik loop richting de bomenbak waarin de gevorkte Platanen mooi afsteken tegen het groene gras en de grijze stenen rand. Al wandelend valt mij iets op in de hypermodern aandoende bomenbak. Naast de v-vorm van de Plataan en de vierkante stenen ‘bak’, zie ik nog een geometrische vorm, namelijk een fraaie witte cirkel. Eenmaal dichterbij gekomen zie ik dat deze is gevuld met prachtige paddenstoelen. Ik ben verwonderd en leg de paddenstoelen vast op foto en neem er eentje mee, want ik wil er hoe dan ook achter komen welke schimmel op dit bijzondere plekje huist! 

De in eerste instantie steriel uitziende bak vol met paddenstoelen bij het Centraal Station heeft me de ogen doen openen want de dagen erna zag ik vele paddenstoelen uit de grond schieten. Het kan natuurlijk ook liggen aan het feit dat het tot vandaag eigenlijk niet is opgehouden met regenen en het daarom een exceptioneel paddenstoel seizoen lijkt te zijn/worden, waarschijnlijk is het dat laatste.

Het zorgde voor mij wel voor een lichtpuntje in het ietwat mistroostige weer. Ik besloot om samen met Kevin op een korte paddenstoelentocht te gaan in de stad. We vinden al gauw een aantal soorten bij ons in de straat en ook bij Rotterdam Centraal vinden we nog een paddenstoelensoort. Al met al verzamelen we ongeveer zes soorten. Nu is het tijd geworden voor de determinatie! Maar ja, hoe ga je te werk? 

Elke hobby bioloog zal ooit in zijn leven gedacht hebben: “paddenstoelen determineren is niet te doen.” Zo ook wij, we hebben werkelijk geen flauw idee waar we met deze stadse soorten moeten beginnen. Gelukkig is daar hét internet en na een snelle zoekactie merken we dat het wemelt van herfstige schimmel activiteiten in en rondom het Midden-Delfland. Ons oog valt op het Natuurcafé georganiseerd door het KNNV (Vereniging voor Veldbiologie) Delfland in het Melarium te Delft. Dit keer is het thema (je raadt het al) ‘Paddestoelen determineren’, YES! En nog gratis ook. 

Het Natuurcafé is echt een aanrader, samen met geïnteresseerde personen en KNNV leden ga je de uitdaging aan om meer te weten komen over de natuur om je heen. Bovendien duik je daadwerkelijk ook echt de boeken in om tot soort bepalingen te komen. Het leuke is dat iedereen wat paddenstoelen meeneemt om te determineren, de tafel ligt dan ook vol met prachtige vormen en kleuren in een knusse en inspirerende ruimte!

Het café huist namelijk in een kunstwerk, het Melarium. Dit zelfvoorzienende gebouw dat eigenlijk een verhaal en een uitje opzichzelf is, symboliseert een bij. Zo stellen de vele kleine raampjes bijvoorbeeld de facetogen voor en op de benedenverdieping vliegen de bijen in en uit de bijenkasten. Enfin, we kunnen er nog veel meer over vertellen maar we raden aan om er zelf eens een kijkje te nemen. Terug naar de stadse paddenstoelen. 

Ten eerste vinden we in de grazige bomenbak de Weidekringzwam: deze schimmel groeit dus vaak in een prachtige cirkel, de zogenoemde heksenkring die ieder jaar groter wordt. Verder vinden we op hetzelfde stuk ook de Stinkparasolzwam, die veel voorkomt op door menselijke activiteit verstoorde bodems. Tenslotte zijn we ook bundels van de Gewone zwavelkop tegengekomen groeiend in een boomspiegel op het plein voor het Rotterdam CS.   

In onze eigen straat lopen we de Gewone glimmerinktzwam tegen het lijf, pronkend op een stronk van één van de gekapte paardenkastanjes die in onze laan groeide. De paddo draagt de naam door de glinsteringen op zijn hoed. Tenslotte, prijkt ook de Blanke champignonparasol in een van de bloembakken bij ons in de straat. Deze flinke soort voelt zich ook thuis in de stad, want hij groeit op bermen met veel hondenpoep en vervuilde gronden. 

 Weidekringzwam

Stinkparasolzwam (achter) en Weidekringzwam (voor)

 Gewone zwavelkop

 Gewone glimmerinktzwam

 Blanke champignonparasol

Om paddenstoelen te determineren heb je bijna al je zintuigen nodig, je moet natuurlijk kijken, maar ook ruiken, voelen en proeven. Zo maak je altijd een sporenafdruk (sporee) van iedere paddenstoel. Dit doe je door de de hoed van de paddenstoel op een vel (wit) papier te leggen en ongeveer een dag te wachten. Uiteindelijk vallen de rijpe sporen op het vel en kun je de kleur ervan bepalen.

Ook het proeven en ruiken levert een hoop informatie op: de Stinkparasolzwam ruikt namelijk naar bedorven vis (in het ene boek) en naar fietsbanden (in een ander boek). De Weidekringzwam ruikt juist aangenaam, naar (bittere) amandelen. En de smaak van de Gewone zwavelkop is mega bitter (let op gelijk uitspugen). 

Sporee Gewone zwavelkop

Nu vinden mensen het altijd belangrijk om te weten of de gevonden paddenstoelen eetbaar zijn, een opvallend weetje hierbij is dat er uiteindelijk meer mensen in het ziekenhuis terecht komen door het eten van de giftige klimop, een zeer algemene tuinplant, dan door het eten van paddenstoelen. Daarom bij deze: de Gewone glimmerinktzwam (let op niet in combinatie met alcohol) en de Weidekringzwam (erg smakelijk) zijn eetbaar. 

"pluk met mate! Sterker nog men plukt geen paddenstoel maar steekt hem uit.

Natuurlijk willen nog één ding even duidelijk noemen: pluk met mate! Sterker nog men plukt geen paddenstoel maar steekt hem uit. Ook onder de grond kunnen zich belangrijke determinatiekenmerken bevinden.

Wil jij ook zelf paddenstoelen determineren dan raden wij aan om een goede veldgids aan te schaffen. Zelf vinden wij de ‘Paddenstoelen I’ veldgids van Nico Dam en Thomas Kuyper erg fijn in het gebruik. Mede door de determinatiesleutels (een soort vragenlijst waarmee je uiteindelijk bij een soort uitkomt) in het begin van de boek kom je redelijk makkelijk op de juiste soort uit. Tegenwoordig heb je ook apps die vele soorten via beeldherkenning kunnen identificeren (let wel op dit betekent niet dat de app altijd de juiste soort aangeeft!). Zie bijvoorbeeld ‘iObs’ (voor Iphone) en ‘ObsIdentify’ (voor Android). Maar het belangrijkste is er vooral van te genieten!

Wil jij ook op paddenstoelen excursie kijk dan eens naar de volgende linkjes en ga er op uit, dit kan dus ook al in je eigen stad! 

Activiteiten pagina Zuid-Hollands Landschap

Paddenstoelen werkgroep KNNV afd. Den Haag

Excursie pagina Nederlandse Mycologische Vereniging

 

hallo hier ben ik

Geen resultaten gevonden