Vogelmuur

Vogelmuur

Langzaam maar zeker begint de winter aan de poorten te rammelen. De tijd van bloemen, blaadjes en noten oogsten is voorbij. Hier en daar zie je nog een Japanse Kwee of mispel aan de boom, maar de donkerste dagen komen dichterbij. Gelukkig is er een klein lichtpuntje: een lieflijk bloemetje met de Latijnse naam “stellaria media” (wat vrij vertaald staat voor “klein sterretje in het midden”). Dit kleine witte bloemetje ziet er uit als een prachtig sterretje en hoort bij een plantje dat “muur” of “vogelmuur” wordt genoemd. In het Engels heet het “chickweed”, want ook kippen zijn gek op het sappige blad en de eiwitrijke zaadjes.

Hoe herken je vogelmuur? Ze kruipt met wijdvertakte ronde stengels en heeft tegenoverstaande ovale tot spits vormige blaadjes van zo’n 7-12 mm. De oudere blaadjes hebben een kort steeltje, jonge niet. Wanneer je de steel tegen het licht aanhoudt zie je aan één kant haartjes, als een soort hanenkam. Deze behaarde kant wisselt af per “bladknoop”. Wanneer je vervolgens de stengel voorzichtig uit elkaar haalt zie je een soort “elastiekje” . Binnen 3 maanden na het ontkiemen gaat het plantje al bloeien met witte stervormige bloemetjes met vijf kroonblaadjes. Het lijken net tien blaadjes, omdat elk kroonblaadje diep ingesneden is. Als je niet goed oplet kun je haar verwarren met één van de giftige wolfsmelksoorten. Deze hebben echter melkwit sap zodra je een blaadje breekt.
 
Het dappere plantje vogelmuur ontkiemt in de lente, herfst en winter en kan tegen vorst en sneeuw. Het groeit overal, behalve op hele zure of zware grond en je vindt haar dan ook in zowel plantenbakken als plantsoenen, onder heggen, in bosranden en in je ongeschoffelde moestuin. Voor veel moestuinders is het een ware plaag, maar ‘hey… If you cannot beat it, eat it!’ 
 
 
Van de vogelmuur zijn zowel de blaadjes, steeltjes als bloemetjes te eten. Wanneer je de plantjes ruim afknipt, groeien ze daarna nog door. Alle onderdelen van het plantje zijn rauw te eten in een gemengde salade, smoothie (met de prachtige bloemetjes als garnering) of gewoon op een broodje kaas. De smaak is vergelijkbaar met veldsla en spinazie; nootachtig en aards. Aangezien de plant tjokvol zit met mineralen (kalium, magnesium, fosfor) en vitamine A, B6, B12, C en D, is het een echte superfood! Vogelmuur bevat echter ook oxaalzuur en saponines, dus je moet niet dagenlang achter elkaar handenvol naar binnen werken. Het beste gebruik je het als aanvulling op je voeding, dan kun je er weer op uit in het barre winterweer. Hierbij komt het plantje ook perfect van pas: wil je een lange tocht maken? Gebruik vogelmuur dan als weersvoorspeller. Zolang de bloemetjes geheel open zijn, blijft het voorlopig droog. Sluiten ze? Reken dan op regen en ga snel naar binnen voor een warme wintermaaltijd: vogelmuur leent zich namelijk ook voor soep en stamppot. Let wel even op dat je het maximaal drie minuutjes verwarmt, anders wordt het minder lekker.
 
Als tip hierbij een simpel recept voor een lekkere stamppot voor twee:
  • 500 gr biologische aardappelen
  • 150 gr gewassen en verknipte vogelmuur
  • 100 gr gewassen en gescheurd jong paardenbloemblad
  • 2 teentjes knoflook
  • 75 gr walnoten75 gedroogd eekhoorntjesbrood
  • 3 eetlepels fijngehakte verse peterselie
  • Zout en peper naar smaak
  • Olijfolie
     

1. Doe het eekhoorntjesbrood in een kom.
2. Giet er lauwwarm water bij zodat het onder water staat.
3. Dek het af en laat het 20 min staan.
4. Snijd ondertussen de ongeschilde aardappelen in vieren.
5. Kook deze in water met zout in zo’n 15 minuten gaar.
6. Giet het daarna af.
7. Giet het eekhoorntjesbrood vervolgens af en bewaar het weekwater.
8. Bak het eekhoorntjesbrood zo’n 7-10 minuten.
9. Voeg de uitgeperste knoflook er bij en bak een paar minuten mee.
10. Rooster de nootjes op een laag vuurtje en schud regelmatig.
11. Plet ze daarna in stukken.
12. Doe de aardappelen in een pan en stamp ze.
13. Voeg beetje bij beetje het weekvocht van het eekhoorntjesbrood toe.
14. Voeg daarna het eekhoorntjesbrood zelf en de nootjes toe.
15. Op het laatst doe je vogelmuur, paardenbloem en peterselie er bij.
16. Breng op smaak met zout, peper en olijfolie.

Genieten en uitbuiken dus op de bank met de kachel aan. Maar… met die schrale winterwind en de droge lucht van de CV heeft je huid ook flink wat te verduren. Gelukkig is dit plantje een bondgenoot voor je huid. De gekneusde bladeren verlichten insecten- en brandnetelsteken en maken wondjes schoon. Daarnaast schijnt vogelmuurolie ook nog eens te helpen tegen eczeem en dermatitis. Lees hier een recept.
 

foto credits
littleecofootprints.com

Kort gezegd, de vogelmuur is een smakelijk winters wonderplantje. Geen vogelmuur in je omgeving? Er is de hele winter nog veel ander lekkers te plukken: denk aan paardenbloem, winterpostelein, weegbree en nog veel meer.
 
Wil je meer weten? Hou de agenda en de Facebookpagina in de gaten voor winterse “wildplukwandelingen” van Bosbaas: 10 december is de eerstvolgende… meer volgen!

hallo hier ben ik

Geen resultaten gevonden